Początek grudnia, to dla wielu osób radosny czas oczekiwania na święta Bożego Narodzenia. Pierwszą ważną datą tego miesiąca jest 6 grudnia, czyli Mikołajki. Zastanawialiście się kiedyś, skąd wzięło się to święto i dlaczego wypada akurat tego dnia? Jak obchodzi się je za granicą i dlaczego podarki znajduje się w butach? Sprawdź!
Grudzień to jeden z najbardziej wyczekiwanych miesięcy w roku, szczególnie przez dzieci, które z niecierpliwością odliczają dni do Świąt. To czas, gdy świat staje się magiczny – ulice rozświetlają kolorowe światełka, a domy zdobią błyszczące bombki. W powietrzu czuć radość i oczekiwanie, a serca napełniają się ciepłem. W tym okresie magia Świąt staje się namacalna, a każdy dzień przynosi nowe powody do radości.
Ten miesiąc to prawdziwy festiwal szczęścia i niespodzianek, który sprawia, że nawet dorośli znów czują się jak dzieci. W końcu nie ma lepszego momentu na wręczanie prezentów i aż tylu okazji w ciągu zaledwie kilku tygodni! Zanim jednak pod choinką zaroi się od pakunków, mamy jeszcze Mikołajki – doskonałą okazję do obdarowywania się drobnymi upominkami. Mimo że to popularne święto i każdy wie, że dzień wcześniej, przed snem, trzeba przygotować buty, by już o poranku znaleźć je wypełnione po brzegi prezentami, to mało kto wie, skąd wzięła się ta tradycja.
Skąd wzięły się Mikołajki?
Legenda o świętym Mikołaju, biskupie z Miry, jest jedną z najbardziej znanych opowieści związanych z tradycją obdarowywania prezentami, która przyczyniła się do powstania Mikołajek. Święty Mikołaj żył w IV wieku na terenach dzisiejszej Turcji i zasłynął ze swojej dobroczynności oraz licznych cudów.
Mikołaj był znany przede wszystkim z pomocy biednym i potrzebującym. Jego legenda mówi o wielu czynach miłosierdzia, które wykonywał przez całe życie. Jedna z najpopularniejszych historii opowiada o mężczyźnie, który zbankrutował i był zmuszony sprzedać swoje trzy córki. Gdy Mikołaj się o tym dowiedział, nocą podrzucił do ich domu sakiewki z pieniędzmi, ratując dziewczyny przed niewolą.
Był także cudotwórcą. Przypisuje mu się wiele interwencji, w tym ratowanie żeglarzy w niebezpieczeństwie oraz wskrzeszanie zmarłych. Jego działania były często postrzegane jako przejaw Bożej potęgi. Po jego śmierci 6 grudnia 343 roku, zaczęto go czcić jako świętego, a jego uczynki stały się inspiracją dla późniejszych tradycji związanych z obdarowywaniem.
Dlaczego Mikołajki są 6 grudnia?
Mikołajki obchodzimy 6 grudnia, ponieważ jest to data upamiętniająca śmierć świętego Mikołaja. Wspomnienie to stało się okazją do obdarowywania dzieci prezentami, co nawiązuje do jego legendarnych czynów dobroczynnych. W miarę upływu czasu zwyczaj ten rozprzestrzenił się na różne kultury i przyjął różne formy.
Od kiedy obchodzi się Mikołajki?
Zwyczaj obchodzenia Mikołajek wywodzi się ze średniowiecznych legend o życiu świętego Mikołaja, które stały się popularne dzięki przedstawieniom liturgicznym. Już od IX wieku w Konstantynopolu obchodzono święto Mikołaja, a jego wspomnienie znalazło się w kalendarzach liturgicznych. W XII wieku zakonnice zaczęły roznosić prezenty dla dzieci z biednych rodzin, co można uznać za początek tradycji obdarowywania się prezentami w tym dniu.
Mikołajki — dlaczego prezenty dawane są do buta?
Założymy się, że większość z was w dzieciństwie każdego 5 grudnia słyszała, by wieczorem przygotować buty na przyjście Mikołaja lub małego Mikołaja. W wielu domach podkreślano również, by były dobrze wypastowane, lecz czy święty zwraca na to uwagę? Tego nie wiemy, ale wiemy dlaczego prezenty dawane są do buta.

Tradycja ta wywodzi się z opowieści o wspomnianym już świętym Mikołaju, który pewnego wieczoru wrzucił przez komin sakiewki z pieniędzmi do domu ubogiego człowieka. Sakiewki wpadły do pończoch, które suszyły się przy kominku. Ta historia stała się inspiracją dla zwyczaju wystawiania skarpetek i butów na Mikołajki, aby Mikołaj mógł zostawić w nich prezenty.
Samo wystawianie butów lub skarpet symbolizuje oczekiwanie na przyjście Świętego Mikołaja oraz radość z obdarowywania. Dzieci wierzą, że Mikołaj odwiedza je nocą i zostawia drobne upominki jako nagrodę za grzeczne zachowanie przez cały rok.
Mikołajki — jak obchodzimy?
Mówi się, że co kraj to obyczaj i powiedzenie to sprawdza się także w kwestii świąt. Jak obchodzimy Mikołajki w Polsce, a jak odbywa się to za granicą? Jakie prezenty wręczano kiedyś, a jakie dzisiaj? Sprawdźmy!
W Polsce w nocy z 5 na 6 grudnia Święty Mikołaj odwiedza grzeczne dzieci, zostawiając im prezenty w butach lub skarpetach, ale zdarza się, że i pod poduszką. Podarki mogą być różnorodne, ale najczęściej są to słodycze, zabawki oraz drobne upominki. W przeszłości dzieci często znajdowały w swoich butach nie tylko słodycze, ale także owoce, orzechy czy drobne zabawki. Zdarzały się również rózgi dla tych, którzy nie byli grzeczni w ciągu roku, co miało być formą zachęty do poprawy zachowania. W Polsce istnieją różnice regionalne w obchodzeniu Mikołajek. Na przykład na Śląsku i Kaszubach prezenty często wręczane są wieczorem 5 grudnia, a niektóre rodziny kultywują tradycję pozostawiania upominków w czystych butach
W Holandii Mikołajki znane są jako Sinterklaas i obchodzone są 5 grudnia. Dzieci wystawiają buciki przy kominku, a w nocy Sinterklaas przynosi im małe upominki. W szczególności popularne są czekoladowe litery i marcepanowe figurki. Wieczór 5 grudnia, zwany Pakjesavond, to czas, kiedy rodziny wymieniają się prezentami, a dorośli również dostają upominki z dołączonymi wierszykami.
We Włoszech Mikołajki obchodzone są głównie w regionie Neapolu. Dzieci czekają na Befanę, czarownicę, która przynosi prezenty w nocy z 5 na 6 stycznia. Zamiast Mikołaja, Befana wrzuca do skarpetek słodycze i drobne upominki dla grzecznych dzieci oraz węgiel dla tych niegrzecznych. W Neapolu organizowane są także festiwale z pokazami tańca i śpiewu.

W Czechach Mikołajki obchodzone są z postacią Mikulasa, który przybywa z diabłem i aniołem. Dzieci przygotowują skarpetki na prezenty, które otrzymują podczas wizyty Mikulasa. Zwyczajowo dorośli również obdarowują się prezentami. Często organizowane są specjalne imprezy w szkołach i przedszkolach.
W Niemczech podobnie jak w Czechach dzieci wystawiają buty lub skarpetki na oknie lub przy drzwiach. Mikołaj przynosi im słodycze oraz drobne zabawki. W niektórych regionach dzieci otrzymują również specjalne paczki z prezentami od rodziny.
W Stanach Zjednoczonych Mikołajki nie są tak powszechnie obchodzone jak w Europie. Zamiast tego dominuje postać Santa Clausa, który przynosi prezenty na Boże Narodzenie. Niemniej jednak niektóre rodziny mogą obchodzić Mikołajki jako część tradycji związanej z europejskim dziedzictwem.
W Chinach Mikołajki nie mają tradycyjnego znaczenia. Jednakże w miastach dużych, takich jak Szanghaj czy Pekin, można zauważyć wpływy zachodniego stylu obchodzenia świąt Bożego Narodzenia, gdzie dzieci mogą otrzymywać prezenty od Santa Clausa. Zwyczaj ten jest jednak bardziej komercyjny niż kulturowy.
Mikołajki to czas radości i obdarowywania, który różni się w zależności od kraju, ale wszędzie łączy ludzi w duchu świątecznej atmosfery. Obchodzicie Mikołajki?


